Πώς να φυλάξεις σωστά τις παλιές οικογενειακές φωτογραφίες

Οι περισσότερες φθορές που βλέπουμε σε παλιές φωτογραφίες δεν οφείλονται στην ηλικία τους αλλά στο πού και πώς φυλάχτηκαν: ένα υγρό υπόγειο, ένα ζεστό πατάρι, ένα άλμπουμ με κόλλα που «έφαγε» το χαρτί. Τα καλά νέα είναι ότι με λίγες απλές κινήσεις μπορείς να σταματήσεις τη φθορά πριν γίνει μόνιμη.

1. Διάλεξε το σωστό σημείο του σπιτιού

Οι φωτογραφίες θέλουν μέρος δροσερό, ξηρό και σκοτεινό, με σταθερή θερμοκρασία. Ένα ντουλάπι σε δωμάτιο που κατοικείται είναι σχεδόν πάντα καλύτερο από το πατάρι, την αποθήκη ή το υπόγειο, όπου η ζέστη και η υγρασία αλλάζουν συνεχώς. Οι απότομες αλλαγές κάνουν το χαρτί να «δουλεύει», να κυρτώνει και να ραγίζει, ενώ η υγρασία φέρνει μούχλα.

2. Κράτα τες μακριά από το φως

Ο ήλιος και το έντονο φως ξεθωριάζουν τις φωτογραφίες, ειδικά τις έγχρωμες των δεκαετιών του ’70 και του ’80. Αν θέλεις να έχεις μια αγαπημένη φωτογραφία σε κορνίζα, βάλε στον τοίχο ένα αντίγραφο και φύλαξε το πρωτότυπο.

3. Πέτα τα «μαγνητικά» άλμπουμ

Τα άλμπουμ με τις κολλώδεις σελίδες και τη διάφανη μεμβράνη ήταν πολύ δημοφιλή, αλλά με τα χρόνια η κόλλα κιτρινίζει και κολλά πάνω στη φωτογραφία. Αν οι φωτογραφίες σου είναι σε τέτοιο άλμπουμ, μην τις τραβήξεις με δύναμη: αν δεν ξεκολλούν εύκολα, καλύτερα να σκανάρεις ολόκληρη τη σελίδα όπως είναι.

4. Χρησιμοποίησε σωστά υλικά

• Κουτιά και φακέλους χωρίς οξέα (acid-free), ειδικά για αρχειοθέτηση φωτογραφιών.
• Διάφανες θήκες από πολυπροπυλένιο ή πολυεστέρα, όχι από PVC.
• Χαρτί ανάμεσα στις φωτογραφίες, ώστε να μην ακουμπά η μία την άλλη.

Απόφυγε τα λαστιχάκια, τους συνδετήρες, το σελοτέιπ και την κόλλα. Όλα αφήνουν σημάδια που δύσκολα φεύγουν.

5. Πιάσε τες σωστά

Κράτα τις φωτογραφίες από τις άκρες, με καθαρά και στεγνά χέρια. Τα δαχτυλικά αποτυπώματα πάνω στην εικόνα αφήνουν λάδια που με τον καιρό γίνονται κηλίδες. Αν θέλεις να γράψεις ονόματα ή χρονιές στο πίσω μέρος, χρησιμοποίησε μαλακό μολύβι και πίεσε ελαφριά. Το στυλό διαπερνά το χαρτί και η μελάνη μπορεί να περάσει στη διπλανή φωτογραφία.

6. Ψηφιοποίησέ τες, και κράτα αντίγραφα

Η καλύτερη ασφάλεια για μια φωτογραφία είναι ένα καλό ψηφιακό αντίγραφο. Σκάναρέ τη στα 600 dpi ή παραπάνω και κράτα το αρχείο σε περισσότερα από ένα σημεία, για παράδειγμα στον υπολογιστή, σε έναν εξωτερικό δίσκο και σε μια υπηρεσία cloud. Έτσι, ό,τι κι αν συμβεί στο πρωτότυπο, η ανάμνηση μένει.

7. Γράψε ποιοι είναι

Μια φωτογραφία χάνει μεγάλο μέρος της αξίας της όταν κανείς δεν θυμάται ποιοι είναι οι άνθρωποι πάνω της. Ρώτα όσο μπορείς τους μεγαλύτερους της οικογένειας και σημείωσε ονόματα, μέρη και χρονιές, πίσω από τη φωτογραφία ή σε ένα αρχείο μαζί με τα σκαναρίσματα.

Κι αν η φθορά έχει ήδη γίνει;

Λεκέδες, σκισίματα και ξεθώριασμα συνήθως διορθώνονται στο ψηφιακό αντίγραφο. Δες τι μπορούμε να κάνουμε στη σελίδα της υπηρεσίας αποκατάστασης.